«Еңбек гигиенасы және медициналық экология» журналы - тоқсан сайынғы ғылыми-практикалық басылым, онда гигиена, экология, кәсіптік патология саласындағы теориялық, практикалық, әдіснамалық әзірлемелер, ерте диагностика мен емдеу, ерте диагностика мен еңбекке жарамдылық сараптамасы, медициналық және еңбекпен оңалту әдістері, практикалық денсаулық сақтау үшін нормативтік-әдістемелік құжаттардың негіздемелері туралы түпнұсқалық мақалалар жарияланады (Қазақстан)
Ағымдағы шығарылым
БАСТЫ МАҚАЛАЛАР
Қазақстандағы жоғары медициналық білім беру жүйесі құзыреттілікке негізделген және теориялық дайындықты жұмыс орнындағы практикалық қызметпен ұштастыруға бағытталған оқыту үлгілеріне кезең-кезеңімен көшуде. Академиялық оқытуды кәсіби базалардағы құрылымдалған тәжірибемен біріктіретін дуальды білім беру қоғамдық денсаулық сақтау бағдарламаларында қолданбалы дағдыларды қалыптастырудың тиімді жолы ретінде қарастырылады. Соған қарамастан, медициналық университеттерде бұл тәсілді енгізу нәтижелеріне жүйелі баға беру әлі де шектеулі деңгейде қалып отыр.
ЕҢБЕК ГИГИЕНАСЫ
180 күндік тәжірибеде Wistar тұқымдас 120 егеуқұйрықта тек вибрацияның, шуылдың (81,5-85,3 дБА) және 4-компоненттік көмірсутек қоспасының (1,5 ПДК) әсері зерттелді. Белгіленгендей, аталған факторлардың ұзақ уақыт әсері 1,5 ПДК/ПДУ деңгейінде қартаю процесін жеделдетеді, бұл теломерлердің сенімді қысқаруымен, екі немесе одан да көп ішкі ағзаларда полиморфты патологиялық өзгерістермен, мінез-құлық белсенділігінің төмендеуімен және сыртқы қартаю белгілерімен көрінеді. Алынған нәтижелер өндіріс факторларының ерте қартаюдың индукциялауындағы рөлін растап, осындай жағдайларда жұмыс істейтін еңбек контингентінде алдын алу шараларын күшейтудің қажет екенін дәлелдейді.
Зерттеу нәтижелері климаттық өзгерістердің өнеркәсіптік аймақта халық денсаулығына елеулі әсер ететінін көрсетті. Ауа температурасының жоғарылауы мен атмосфералық ауаның ластануы жүрек-қантамыр және тыныс алу жүйесі ауруларының өсуімен байланысты екені анықталды.
КӘСІПТІК ПАТОЛОГИЯ
Соңғы жылдары созылмалы кәсіби аурулары бар науқастардың денсаулық жағдайын бағалауда өмір сүру сапасы маңызды интегралды көрсеткіш ретінде қарастырылады. Зерттеудің мақсаты – созылмалы бел радикулопатиясы мен вибрациялық ауруы бар тау-кен жұмысшыларының өмір сүру сапасын бағалау. Зерттеу нәтижелері аралас кәсіби патологиясы бар науқастарда өмір сүру сапасының айқын төмендейтінін көрсетті. Бұл жағдай ауырсыну синдромының және психоэмоционалдық бұзылыстардың айқындылығымен байланысты.
Торакалгияны диагностикалаудың заманауи әдістеріне жан-жақты шолу ұсынылған. Онда дәстүрлі рентгенологиялық зерттеулерден бастап инновациялық нейровизуализациялық технологияларға дейінгі тәсілдер қарастырылады. Мақалада ауырсынудың этиологиясын анықтау және тиімді емдеу тактикасын таңдау үшін ерте әрі дәл диагностиканың маңыздылығы ерекше атап өтіледі.
Соматосенсорлық шақырылған потенциалдарға және мультимодальды нейрофизиологиялық мониторингке ерекше мән беріледі, себебі бұл әдістер жүйке импульстарының өткізгіштігіндегі бұзылыстарды анықтауға мүмкіндік береді және операция кезінде жүйке құрылымдарының зақымдануының алдын алуға көмектеседі.
Сондай-ақ нейровизуализацияны қолданудың болашағы талқыланады, соның ішінде функционалдық магниттік-резонанстық томография, позитрондыэмиссиялық томография және магниттік-резонанстық спектроскопия. Бұл әдістер ауырсынудың биомаркерлерін анықтауға және емдеудің жекелендірілген тәсілдерін әзірлеуге мүмкіндік береді.
Мақала торакалгияны диагностикалау және емдеумен айналысатын дәрігерлер мен зерттеушілер үшін құнды ақпарат көзі болып табылады және осы кең таралған мәселе бойынша пациенттерді емдеуде ең жақсы нәтижелерге қол жеткізу үшін дәстүрлі және инновациялық әдістерді біріктіретін кешенді тәсілдің маңыздылығын көрсетеді.