Preview

Еңбек гигиенасы және медициналық экология

Кеңейтілген іздеу

Кәсіби күйзеліс, күйіп-жанғандық және жер асты көмір шахтерлеріндегі жүрек-қан тамырлары қауіп факторлары: қазіргі зерттеулерге шолу

https://doi.org/10.65491/3106-5538-2026-3-34-45

Толық мәтін:

Аңдатпа

Жер асты көмір өндіру – жұмыс ортасы мен еңбек процесіндегі зиянды факторларға жоғары дәрежеде ұшыраумен сипатталатын кәсіби қызмет түрі. Соңғы жылдары көмір шахтерлері арасында денсаулық мәселелерінің дамуында кәсіптік стресс пен эмоционалды күйзеліс синдромының рөліне ерекше назар аударылды. Бұл мақала жер асты көмір шахтерлері арасындағы кәсіптік стресс, күйзеліс және кардиоваскулярлық қауіп-қатерлерге қатысты соңғы зерттеулерді қорытындылайды.

Автор туралы

И. С. Варакута
«Академик Н.Ф. Измеров атындағы Еңбек медицинасы ғылыми-зерттеу институты» ФМБҒМ
Қазақстан

Академик Н.Ф. Измеров атындағы Еңбек медицинасы ғылымизерттеу институты».

105275, Мәскеу қ., Будённый даңғылы, 31



Әдебиет тізімі

1. Wu Q., Han L., Xu M., Zhang H., Ding B., Zhu B. Effects of occupational exposure to dust on chest radiograph, pulmonary function, blood pressure and electrocardiogram among coal miners in an eastern province, China // BMC Public Health. – 2019. – Vol. 19. – Art. 1229. – DOI: 10.1186/s12889-019-7568-5.

2. Yong X., Gao X., Zhang Z. et al. Associations of occupational stress with job burnout, depression and hypertension in coal miners of Xinjiang, China // BMJ Open. – 2020. – Vol. 10. – Art. e036087. – DOI: 10.1136/bmjopen-2019-036087.

3. Fu A., Zhao T., Gao X. et al. Association of psychological symptoms with job burnout and occupational stress among underground coal miners // Frontiers in Public Health. – 2022. – Vol. 10. – Art. 1049822. – DOI: 10.3389/fpubh.2022.1049822.

4. Yang Y., Zheng Z., Chen Y. et al. A case-control study on the relationship between occupational stress, genetic polymorphism and dyslipidemia in coal miners // Scientific Reports. – 2023. – Vol. 13. – Art. 2321. – DOI: 10.1038/s41598-023-294912.

5. Yang S., Tian C., Yang F. et al. Heart rate variability and cardiorespiratory adaptation in coal miners working underground // PeerJ. – 2022. – Vol. 10. – Art. e13899. – DOI: 10.7717/peerj.13899.

6. Huang X., Mu M., Wang B. et al. Associations of coal mine dust exposure with arterial stiffness and atherosclerotic cardiovascular disease risk in Chinese coal miners // International Archives of Occupational and Environmental Health. – 2024. – Vol. 97, № 4. – P. 473–484. – DOI: 10.1007/s00420-024-02062-2.

7. Бухтияров И. В., Головкова Н. П., Хелковский-Сергеев Н. А. Проблемы сохранения здоровья работников угольной промышленности: новые вызовы и новые решения // Медицина труда и промышленная экология. – 2017. – № 12. – С. 1–6.

8. Головкова Н. П., Хелковский-Сергеев Н. А. Стресс, сердечно-сосудистые заболевания и внезапная смерть в угольных шахтах // Медицина труда и промышленная экология. – 2015. – № 9. – С. 44–45.

9. Du Y., Tao X., Chu F. et al. Kurtosis assessment of cardiovascular disease risk caused by complex noise exposure in coal mines // Noise & Health. – 2024. – DOI: 10.4103/nah.nah_29_24.

10. Strzemecka J., Goździewska M., Skrodziuk J. et al. Factors of work environment hazardous for health in opinions of employees working underground in a coal mine // Annals of Agricultural and Environmental Medicine. – 2019. – Vol. 26, № 3. – P. 409–414. – DOI: 10.26444/aaem/106224.

11. Di H., Ali S., Lu Y. Defining the primary work stress factors of Chinese coal miners: a mixed-methods study // International Journal of Environmental Research and Public Health. – 2022. – Vol. 19, № 21. – Art. 14593. – DOI: 10.3390/ijerph192114593.

12. Lin X., Ma X., Yi X. et al. Effects of environmental and genetic interactions on job burnout in coal miners // Frontiers in Public Health. – 2023. – Vol. 11. – Art. 1237843. – DOI: 10.3389/fpubh.2023.1237843.

13. Legault G., Clement A., Kenny G. P. et al. Cognitive consequences of sleep deprivation, shiftwork, and heat exposure for underground miners // Applied Ergonomics. – 2017. – Vol. 58. – P. 144–150. – DOI: 10.1016/j.apergo.2016.06.007.

14. Влах Н. И., Данилов И. П., Гугушвили М. А. и др. Синдром эмоционального выгорания и показатели психического здоровья работников угольной промышленности // Гигиена и санитария. – 2022. – Т. 101, № 7. – С. 754–758. – DOI: 10.47470/0016-9900-2022-101-7-754-758.

15. Коротенко О. Ю., Филимонов Е. С., Панев Н. И. Факторы риска структурно-функциональных изменений сердца у работников угольной промышленности // Гигиена и санитария. – 2021. – Т. 100, № 7. – С. 688–692. – DOI: 10.47470/0016-9900-2021-100-7-688-692.

16. Влах Н. И., Данилов И. П., Евсеева Н. А. и др. Синдром эмоционального выгорания и факторы риска развития сердечно-сосудистой патологии у работников угольной промышленности // Гигиена и санитария. – 2023. – Т. 102, № 4. – С. 356–361. – DOI: 10.47470/0016-9900-2023-102-4-356-361.

17. Бухтияров И. В., Кузьмина Л. П., Головкова Н. П. и др. Разработка приоритетных мер по интеграции инструментов оценки условий труда для формирования уровней профессионального риска // Медицина труда и промышленная экология. – 2022. – Т. 62, № 9. – С. 558–565. – DOI: 10.31089/10269428-2022-62-9-558-565.

18. Бухтияров И. В., Зибарев Е. В., Вострикова С. М. и др. Современное состояние условий труда в угольных шахтах России // Медицина труда и промышленная экология. – 2023. – Т. 63, № 6. – С. 348–358. – DOI: 10.31089/1026-94282023-63-6-348-358.

19. Мохначук И. И., Пиктушанская Т. Е., Брылева М. С., Бетц К. В. Смертность на рабочем месте на предприятиях угольной промышленности России // Медицина труда и промышленная экология. – 2023. – Т. 63, № 2. – С. 88–93. – DOI: 10.31089/1026-9428-2023-63-2-88-93.

20. Кузьмина Л. П., Толмачёв Д. А., Головкова Н. П. и др. Исследование профессионального выгорания и трудового стресса у работников, занятых подземной добычей угля // Медицина труда и промышленная экология. – 2025. – Т. 65, № 4. – С. 221–230. – DOI: 10.31089/1026-9428-2025-65-4-221-230.


Рецензия

Дәйектеу үшін:


Варакута И.С. Кәсіби күйзеліс, күйіп-жанғандық және жер асты көмір шахтерлеріндегі жүрек-қан тамырлары қауіп факторлары: қазіргі зерттеулерге шолу. Еңбек гигиенасы және медициналық экология. 2026;(3):34-45. https://doi.org/10.65491/3106-5538-2026-3-34-45

For citation:


Varakuta I.S. Occupational stress, burnout, and cardiovascular risk factors among underground coal miners: a review of recent studies. Occupational Hygiene and Medical Ecology. 2026;(3):34-45. (In Russ.) https://doi.org/10.65491/3106-5538-2026-3-34-45

Қараулар: 5

JATS XML


ISSN 3106-5538 (Online)